Zima zaczyna się wcześniej, niż myślisz

Zima zaczyna się wcześniej, niż myślisz

W chińskim kalendarzu zima rozpoczyna się 7 listopada. Nie czeka na śnieg (choć ten gdzieniegdzie może pojawić się wcześniej), mróz ani grudzień, ponieważ wyznacza ją pozycja słońca na niebie, a nie pogoda za oknem. Ten sam kalendarz od ponad dwóch tysięcy lat dzieli rok na 24 odcinki, trwające mniej więcej po dwa tygodnie, i każdemu nadaje nazwę opisującą to, co dzieje się w przyrodzie. Zima obejmuje sześć takich odcinków i kończy się na początku lutego. Listopad to czas, kiedy coraz wyraźniej czuć nadchodzącą zimę!

Co się dzieje z ciałem?

Chińska medycyna przypisuje każdej porze roku element i parę narządów. Zimie przypada Woda, a wraz z nim Nerki. W tym ujęciu Nerki są czymś znacznie więcej niż organem filtrującym krew. Odpowiadają za zapas energii, z którego organizm czerpie, gdy zabraknie mu bieżących sił, a także za kości, zęby, włosy i słuch. Z tym samym elementem związane są również strach oraz wytrwałość, czyli zdolność doprowadzania rzeczy do końca.

Zimą energia schodzi w głąb ciała. Latem krąży bliżej skóry, stąd opalenizna, pot i łatwość ruchu. Zimą cofa się do wnętrza, do kości, by ogrzać to, co najważniejsze. Dlatego ręce marzną szybciej, a pobudka o szóstej rano wymaga więcej wysiłku niż w czerwcu. To spowolnienie jest naturalnym i zamierzonym procesem.

Jak przez nią przejść?

Najstarszy chiński podręcznik medycyny, Kanon Medycyny Żółtego Cesarza, poświęca zimie zaledwie cztery zdania, a wszystkie mają bardzo praktyczny charakter. Kładź się wcześnie i wstawaj dopiero po wschodzie słońca. Zachowuj swoje plany dla siebie, jakbyś skrywał tajemnicę. Unikaj zimna i szukaj ciepła. Nie poć się nadmiernie, ponieważ otwarta skóra traci ciepło, które ciało właśnie zgromadziło.

W praktyce, w listopadzie oznacza to: godzinę snu więcej niż latem, osłanianie karku i dolnej części pleców, wieczorne, gorące kąpiele stóp, treningi o niższej intensywności i mniej wieczorów spędzanych poza domem. Klasyczny tekst zawiera też ostrzeżenie, które brzmi zaskakująco współcześnie:

kto przeciąga zimę, korzystając z zasobów awaryjnych, wiosną budzi się bez sił.

Co jeść?

Zasada mieści się w jednym zdaniu: ciepłe, długo gotowane potrawy, gęste konsystencje i umiarkowane porcje.

Zimą najlepiej sprawdzają się buliony na kościach, rosoły, gulasze, kremowe zupy z pieczonych warzyw, kasze i owsianki gotowane dłużej niż zwykle. Żywiołowi Wody odpowiada kolor czarny, dlatego w zimowym menu warto uwzględnić czarną fasolę, czarny sezam, czarny ryż, grzyby mun i wodorosty. Nerki wzmacniają orzechy włoskie, kasztany jadalne, owoce goji i suszone daktyle. Rozgrzewające właściwości mają imbir, cynamon, anyż gwiaździsty, goździki i koper włoski. Sól dodawaj oszczędnie, ponieważ według klasycznych tekstów jej nadmiar osłabia kości i krew, czyli dokładnie to, co zima ma pomóc odbudować.

Warto ograniczyć surowe sałatki, smoothie prosto z lodówki, lody, zimne napoje i duże ilości cukru. Każdy z tych produktów wymaga od organizmu dodatkowej energii na ogrzanie i strawienie. Ciepło zużyte na trawienie nie trafia wtedy tam, gdzie jest teraz najbardziej potrzebne.

Jedno danie na cały sezon: czarna fasola, moczona przez noc i gotowana przez dwie godziny z imbirem, kawałkiem cynamonu i garścią owoców goji. Dosól na końcu. Smacznego!